Mówimy coraz więcej, ale coraz rzadziej naprawdę się słuchamy. Elke Wiss w książce „Jak przestać mówić i zacząć rozmawiać. Sokrates w praktyce” pokazuje, jak zadawać pytania, które nie zamykają rozmowy, lecz prowadzą do lepszego zrozumienia drugiego człowieka. Premiera książki została zaplanowana na 12 sierpnia 2026 roku.
Rozmowa coraz częściej przypomina wymianę gotowych opinii. Każda ze stron chce przedstawić własne racje, przekonać rozmówcę albo jak najszybciej udzielić mu rady. Znacznie rzadziej próbujemy dowiedzieć się, co druga osoba naprawdę myśli, z czego wynikają jej przekonania i czy sami właściwie rozumiemy poruszany problem.
Elke Wiss, praktyczna filozofka i trenerka dialogu, przekonuje, że dobra rozmowa zaczyna się nie od mówienia, lecz od ciekawości. W swojej książce sięga do metody sokratejskiej, opartej na zadawaniu pytań, podważaniu oczywistości i cierpliwym dochodzeniu do znaczenia używanych pojęć.
Pytania zamiast gotowych odpowiedzi
Autorka pokazuje, że wiele codziennych rozmów kończy się nieporozumieniem, ponieważ zbyt szybko zakładamy, że wiemy, co rozmówca chce powiedzieć. Dopowiadamy jego intencje, oceniamy wypowiedź, przerywamy albo natychmiast przedstawiamy własne doświadczenia.
Metoda proponowana przez Elke Wiss polega na zwolnieniu tempa. Zamiast odpowiadać automatycznie, warto zapytać: „Co dokładnie masz na myśli?”, „Dlaczego tak uważasz?”, „Na czym opierasz ten wniosek?” albo „Czy można spojrzeć na to inaczej?”.
Nie chodzi przy tym o przesłuchiwanie rozmówcy ani zastawianie na niego intelektualnych pułapek. Dobre pytanie powinno otwierać przestrzeń do namysłu, a nie prowadzić do z góry założonej odpowiedzi.
Sokrates w domu i w pracy
Choć punktem wyjścia książki jest filozofia, autorka odnosi ją do zwyczajnych sytuacji: rozmów w rodzinie, relacji partnerskich, spotkań zawodowych, sporów między znajomymi i dyskusji prowadzonych w przestrzeni publicznej.
Umiejętność uważnego słuchania może pomóc nie tylko w unikaniu konfliktów. Pozwala również lepiej rozpoznawać własne przekonania i dostrzegać, że część z nich przyjmujemy bez głębszego zastanowienia.
Wiss zachęca, by nie traktować rozmowy jak pojedynku, w którym jedna osoba musi zwyciężyć, a druga przyznać się do błędu. Jej celem powinno być wspólne dochodzenie do lepszego rozumienia sprawy, nawet gdy uczestnicy nadal pozostają przy różnych stanowiskach.
Książka dla tych, którzy chcą lepiej słuchać
„Jak przestać mówić i zacząć rozmawiać. Sokrates w praktyce” może zainteresować osoby zajmujące się komunikacją, edukacją, zarządzaniem i psychologią, ale także wszystkich, którzy chcieliby poprawić swoje codzienne relacje.
Nie jest to podręcznik efektownego przemawiania ani zestaw sposobów na przekonywanie innych. To raczej zaproszenie do ograniczenia własnej pewności, uważniejszego słuchania i zadawania pytań, na które nie znamy jeszcze odpowiedzi.
Książka ukaże się nakładem wydawnictwa Znak Koncept. Publikacja liczy 336 stron i zostanie wydana w miękkiej oprawie ze skrzydełkami. Jej premierę zaplanowano na 12 sierpnia 2026 roku.
(Smol)
