Nowa książka Filipa Zawady ukazała się nakładem wydawnictwa Znak i od razu budzi emocje. Autor, znany z bezkompromisowego stylu i oryginalnego poczucia humoru, w powieści Gdyby nie czerń opowiada o rodzinie, w której normalność to pojęcie nieznane, a granice między światem żywych i umarłych stają się płynne.
Zawada zabiera czytelników do domu Mrazów – miejsca, gdzie codzienność przypomina odwróconą instrukcję obsługi. Róża, dziewczyna z ciętym językiem i pewnością siebie, której wystarczyłoby dla całej rodziny, staje się przeciwieństwem swojego brata Trytka – chłopaka, który traktuje sny z przesadną powagą i od najmłodszych lat uchodził za przyszłego degenerata. Ich rodzice, Halia i Andrzej, są duetem niosącym więcej zniszczenia niż armagedon, a babcia Edwarda wyjaśnia zawiłości życia z subtelnością… armaty.
– To książka, która pokazuje rodzinę w krzywym zwierciadle. Śmiałem się, ale i trochę bałem, bo momentami to wszystko wyglądało zbyt znajomo – mówi pan Jarek, jeden z pierwszych czytelników nowej powieści.
Filip Zawada nie zatrzymuje się jednak na groteskowym portrecie rodziny. Gdyby nie czerń to saga, która wykracza poza granice życia – część wydarzeń rozgrywa się także w zaświatach. Jak sugeruje autor, „z rodziną najlepiej wychodzi się… po śmierci”.
– Bardzo lubię w książkach Zawady to, że nie boi się absurdów. Tu mamy czarny humor, ale i sporo refleksji o tym, co nas w życiu uwiera. Nie ma drugiego takiego stylu w polskiej literaturze – dodaje pani Iga, która książkę pochłonęła w dwa wieczory.
Egzystencjalne pytania, mieszanka skrajnych emocji i literackich tropów oraz humor balansujący na granicy prowokacji – to znaki firmowe pisarza, które odnajdujemy również w tej historii. „Gdyby nie czerń” jest więc nie tylko powieścią o rodzinie, ale też o naszych lękach, słabościach i potrzebie bliskości, której często nie potrafimy wyrazić.
Dzięki charakterystycznej dla Zawady dosadności i absurdalnym zwrotom akcji, książka staje się zarówno lekturą rozrywkową, jak i punktem wyjścia do głębszych rozmów o relacjach międzyludzkich.
Powrót autora przyjęto jako jedno z ciekawszych wydarzeń literackich tej jesieni. Nowa powieść jest już dostępna w księgarniach stacjonarnych i internetowych.
(Smol)
