Wspólna modlitwa rabina i księdza przy zbiorowych mogiłach w Lesie Buczyna w Zbylitowskiej Górze rozpoczęła 31. Dni Pamięci Żydów Galicyjskich Galicjaner Sztetl. W miejscu jednej z największych zbrodni popełnionych przez niemieckiego okupanta na mieszkańcach Tarnowa i regionu oddano hołd tysiącom ofiar, wśród których były także żydowskie dzieci.
Uroczystość odbyła się w Lesie Buczyna w Zbylitowskiej Górze, gdzie podczas II wojny światowej Niemcy przeprowadzali masowe egzekucje ludności żydowskiej oraz innych ofiar terroru. To właśnie tutaj w czerwcu 1942 roku rozstrzelano tysiące Żydów z Tarnowa i okolic.
Według szacunków historyków w zbiorowych mogiłach spoczywa około sześciu tysięcy osób. Wśród nich znajdują się kobiety, mężczyźni, osoby starsze, a także setki dzieci zamordowanych tylko dlatego, że były Żydami.
Przy pomniku upamiętniającym ofiary zgromadzili się mieszkańcy, przedstawiciele instytucji, samorządowcy oraz uczestnicy tegorocznej edycji Galicjaner Sztetl. Modlitwy za zamordowanych odmówili wspólnie rabin i ksiądz, podkreślając znaczenie pamięci oraz szacunku dla wszystkich ofiar wojny i nienawiści.
Galicjaner Sztetl od ponad trzech dekad przypomina o wielokulturowym dziedzictwie Tarnowa i dawnej Galicji. Nazwa wydarzenia nawiązuje do świata galicyjskich Żydów, którzy przez stulecia współtworzyli historię miasta, jego kulturę, handel i życie społeczne. Przed II wojną światową Żydzi stanowili blisko połowę mieszkańców Tarnowa.
Pomysłodawcą i wieloletnim organizatorem wydarzenia jest Adam Bartosz, prezes Komitetu Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej w Tarnowie. Tegoroczny program, podobnie jak w poprzednich latach, łączy pamięć historyczną z kulturą, edukacją i spotkaniem różnych tradycji.
Już w czwartek wieczorem o godz. 21 pod tarnowską Bimą odbędzie się koncert zespołu Czarnina. Muzycy czerpią inspiracje z tradycji romskiej, bałkańskiej i bliskowschodniej, tworząc własną interpretację muzyki pogranicza kultur.
W piątek uczestnicy będą mogli wyruszyć na spacer „Śladami Stramerów po Tarnowie”. Katarzyna Nalezińska i Witold Stachnik, autorzy książki poświęconej bohaterom powieści Mikołaja Łozińskiego, oprowadzą zainteresowanych po miejscach związanych z dawnym żydowskim Tarnowem. Wieczorem pod Bimą odbędzie się wydarzenie „Szabat czas zacząć”, podczas którego Magda Bartosz opowie o tradycjach związanych z żydowskim dniem świętym.
W sobotę zaplanowano „Opowieść o synagodze”, a wieczorem koncert „Wezmę w drogę złoty księżyc. Pamięci Jerzego Ficowskiego” w wykonaniu Olgi Avigail i zespołu Tango Attack.
W programie znalazł się również Dzień Otwartej Bramy Cmentarza, podczas którego będzie można zwiedzać cmentarze żydowskie z przewodnikami, a także spacer „Śladami Żydów Tarnowskich”.
Finałem tegorocznej edycji będzie Dzień Romski zaplanowany na 27 czerwca. W tarnowskim amfiteatrze wystąpi Liza Kotlarenko z zespołem Liza Gypsy Show.
Galicjaner Sztetl pozostaje jednym z najważniejszych wydarzeń przypominających o wielokulturowej historii Tarnowa. Rozpoczynająca festiwal modlitwa w Lesie Buczyna po raz kolejny pokazała, że pamięć o ofiarach Zagłady i niemieckiego terroru jest wciąż żywa, a historia sprzed ponad osiemdziesięciu lat nadal zobowiązuje do refleksji nad wartością dialogu, szacunku i współistnienia.
(Smol)
