Od spotkania w Lesie Buczyna po koncerty pod tarnowską Bimą i spacery śladami bohaterów „Stramera”. Organizatorzy przedstawili program 31. Dni Pamięci Żydów Galicyjskich Galicjaner Sztetl, które odbędą się w drugiej połowie czerwca.
Program tegorocznej edycji Galicjaner Sztetl zaprezentowano podczas konferencji prasowej zorganizowanej pod tarnowską Bimą. O wydarzeniach zaplanowanych od 18 do 27 czerwca opowiadali Adam Bartosz, prezes Komitetu Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej w Tarnowie i twórca Galicjaner Sztetl, Magda Bartosz oraz Witold Stachnik, regionalista i współautor książki „Śladami Stramerów po Tarnowie”.
Galicjaner Sztetl od ponad trzech dekad przypomina o wielokulturowym dziedzictwie Tarnowa i regionu. To jedna z najważniejszych inicjatyw poświęconych historii i kulturze Żydów Galicyjskich, ich obecności w życiu miasta, tradycjom oraz wkładowi w rozwój lokalnej społeczności.
Co oznacza nazwa Galicjaner Sztetl?
Nazwa festiwalu nawiązuje do wielokulturowego świata dawnej Galicji. „Galicjaner” oznacza Galicjanina, czyli mieszkańca historycznej Galicji, natomiast „sztetl” to pochodzące z języka jidysz określenie małego miasteczka zamieszkanego przez społeczność żydowską. Organizatorzy poprzez nazwę wydarzenia przypominają o świecie, który przez stulecia współtworzył historię Tarnowa i wielu miast regionu.
Adam Bartosz, twórca i wieloletni organizator Galicjaner Sztetl, przedstawił program 31. Dni Pamięci Żydów Galicyjskich
– Wspólne dziedzictwo tarnowskich Żydów, Polaków, Romów i pozostałych mniejszości mieszkających przed II wojną światową w Tarnowie jest niezwykle bogate, inspirujące i po dziś dzień rezonujące w naszym codziennym życiu. Dlatego tak ważne, szczególnie dziś, w świecie szarpanym wojnami i konfliktami, jest pokazanie tej wspólnoty, pielęgnowanie pamięci oraz budowanie zrozumienia i komunikacji – podkreśla Adam Bartosz.
Pamięć o ofiarach w Lesie Buczyna
Tegoroczne Dni Pamięci Żydów Galicyjskich rozpoczną się 18 czerwca od tradycyjnego spotkania w Lesie Buczyna w Zbylitowskiej Górze. W miejscu masowych egzekucji Żydów tarnowskich i innych ofiar niemieckiego terroru odbędzie się modlitwa oraz wspólne upamiętnienie zamordowanych z udziałem rabina, księdza i przedstawicieli władz samorządowych. Początek wydarzenia zaplanowano na godz. 12.
Wieczorne spotkanie z muzyką pod Bimą
Tego samego dnia o godz. 21 pod tarnowską Bimą wystąpi folkowy zespół Czarnina. Artyści czerpią inspiracje z muzyki romskiej, bałkańskiej i bliskowschodniej, łącząc je z autorskimi kompozycjami i współczesnym brzmieniem.
Jak podkreślają organizatorzy, koncert będzie nawiązywał do idei dialogu kultur, która od początku przyświeca Galicjaner Sztetl.
Śladami Stramerów i żydowskich tradycji
W piątek 19 czerwca o godz. 17 uczestnicy będą mogli wyruszyć na spacer inspirowany powieścią „Stramer” Mikołaja Łozińskiego. Katarzyna Nalezińska i Witold Stachnik, autorzy książki „Śladami Stramerów po Tarnowie”, oprowadzą zainteresowanych po miejscach związanych z bohaterami powieści oraz historią żydowskiego Tarnowa. Zbiórkę wyznaczono przy hotelu Gal obok tarnowskiego dworca kolejowego.
Witold Stachnik zaprasza na spacer „Śladami Stramerów po Tarnowie”, inspirowany historią żydowskich mieszkańców miasta
Tego samego dnia o godz. 19 pod Bimą odbędzie się wydarzenie „Szabat czas zacząć”. Magda Bartosz opowie o tradycjach związanych z szabatem oraz zaprezentuje religijne akcesoria używane przez Żydów podczas najważniejszego dnia tygodnia.
Opowieści o synagodze i koncert pamięci Jerzego Ficowskiego
W sobotę 20 czerwca o godz. 17 pod Bimą zaplanowano spotkanie „Opowieść o synagodze”, podczas którego Magda Bartosz przybliży historię i znaczenie żydowskich domów modlitwy.
Wieczorem, o godz. 21, odbędzie się koncert „Wezmę w drogę złoty księżyc. Pamięci Jerzego Ficowskiego” w wykonaniu Olgi Avigail i zespołu Tango Attack. Będzie to muzyczna podróż inspirowana twórczością poety oraz kulturą romską i żydowską.
Otwarte bramy cmentarzy
21 czerwca odbędzie się Dzień Otwartej Bramy Cmentarza. Będzie to okazja do zwiedzenia z przewodnikami cmentarzy żydowskich w Tarnowie, Brzesku i Grybowie.
Tego samego dnia o godz. 17 Magda Bartosz poprowadzi spacer „Śladami Żydów Tarnowskich”. Zbiórka uczestników odbędzie się przy Bimie.
Magda Bartosz podczas tegorocznej edycji Galicjaner Sztetl poprowadzi spotkania poświęcone kulturze, tradycjom i historii Żydów
Dzień Romski zakończy tegoroczną edycję
Finałowym akcentem 31. Galicjaner Sztetl będzie Dzień Romski, który odbędzie się 27 czerwca. O godz. 17.30 w tarnowskim amfiteatrze wystąpi Liza Kotlarenko z zespołem Liza Gypsy Show.
Organizatorzy podkreślają, że Galicjaner Sztetl to nie tylko wydarzenie historyczne, ale także przestrzeń spotkania kultur i budowania wzajemnego szacunku. To również przypomnienie o wielokulturowej historii Tarnowa, którego przedwojenny charakter współtworzyli Żydzi, Polacy, Romowie i przedstawiciele innych narodowości.
Galicjaner Sztetl organizowany jest dzięki współpracy wielu instytucji i partnerów, m.in. Muzeum Ziemi Tarnowskiej, Nadleśnictwa Gromnik, Gminy Miasta Tarnowa, Gminy Tarnów, Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie, Centrum Kultury Romów w Tarnowie oraz Konsulatu Republiki Austrii w Krakowie.
– Wszystkim partnerom serdecznie dziękuję za współpracę i zaangażowanie. A wszystkich Tarnowian, mieszkańców regionu oraz turystów zapraszam do udziału w Galicjaner Sztetl – zachęca Adam Bartosz.
