Dziesiątki tysięcy złotych trafiły podczas tegorocznych kwest na ratowanie zabytkowych nagrobków w Tarnowie i regionie. Pierwsze podsumowania napłynęły już z Tarnowa, Bochni i Nowego Wiśnicza, natomiast organizatorzy części pozostałych zbiórek wciąż liczą pieniądze.
Kwesty prowadzone w czasie Wszystkich Świętych ponownie zgromadziły setki wolontariuszy i tysiące darczyńców. Pieniądze zbierano przede wszystkim na renowację zabytkowych nagrobków, grobowców osób zasłużonych dla lokalnych społeczności oraz miejsc, którymi nie opiekują się już rodziny.
Tarnów. Co najmniej 50 tys. zł na Stary Cmentarz
Największa zbiórka w regionie odbywała się w Tarnowie. Była to już 33. kwesta organizowana przez Komitet Opieki nad Starym Cmentarzem. Wolontariusze kwestowali przez trzy dni – od soboty 31 października do poniedziałku 2 listopada. W niedzielę 1 listopada zbiórka prowadzona była także na cmentarzach w Krzyżu, Mościcach i Klikowej.
W poniedziałek rano organizatorzy informowali, że do puszek trafiło już około 50 tys. zł. Nie była to jednak jeszcze kwota końcowa, ponieważ kwesta na Starym Cmentarzu trwała również w Dzień Zaduszny i – przy sprzyjającej pogodzie – miała zakończyć się dopiero około godz. 17.
Mieszkańcy odwiedzający nekropolię podkreślali, że warto wspierać takie inicjatywy, ponieważ odnowione grobowce są częścią historii Tarnowa i świadectwem życia poprzednich pokoleń. Zwracali uwagę, że bez regularnych prac konserwatorskich wiele starych nagrobków w kolejnych latach mogłoby bezpowrotnie zniknąć.
Potrzeby nadal są ogromne. Według Komitetu Opieki nad Starym Cmentarzem renowacji wymaga około 400 grobowców. W ubiegłym roku podczas kwesty udało się zebrać ponad 70 tys. zł, a od początku prowadzenia tej inicjatywy odrestaurowano około stu zabytkowych nagrobków.
Bochnia. Ponad 16 tys. zł i dodatkowe waluty
Znany jest już natomiast wstępny wynik kwesty w Bochni. Podczas 33. zbiórki na rzecz ratowania zabytkowych nagrobków na Cmentarzu Komunalnym przy ul. Orackiej zebrano 16 085,12 zł, 10 euro i 5 dolarów. Kwota jeszcze wzrośnie, ponieważ organizatorzy zapowiedzieli doliczenie przelewów bankowych.
Zbiórkę zorganizowało Stowarzyszenie Bochniaków i Miłośników Ziemi Bocheńskiej. W kwestę włączyli się m.in. uczniowie i nauczyciele I Liceum Ogólnokształcącego, rekonstruktorzy, lokalni społecznicy, samorządowcy oraz członkowie stowarzyszenia. Szczególną rolę odegrali przedstawiciele Stowarzyszenia Górniczego „Sutoris” im. Antoniego Langera, którzy kwestowali w galowych mundurach.
Jednym z głównych celów tegorocznej zbiórki jest kompleksowa renowacja nagrobka Antoniego Langera, zasłużonego dla Bochni muzyka i założyciela Orkiestry Dętej Kopalni Soli. Stowarzyszenie Bochniaków, „Sutoris” i Kopalnia Soli Bochnia zapowiedziały dalszą współpracę przy pozyskiwaniu środków na wykonanie prac.
Nowy Wiśnicz. Prawie 4,9 tys. zł
Do tegorocznego podsumowania warto dopisać również Nowy Wiśnicz. Tam odbyła się już szósta kwesta cmentarna, zorganizowana przez Towarzystwo Miłośników Wiśnicza.
Podczas zbiórki prowadzonej 30 i 31 października udało się zgromadzić 4 885,18 zł. Cała suma zostanie przeznaczona na renowację zabytkowych nagrobków na miejscowym cmentarzu.
W akcję zaangażowali się członkowie Towarzystwa Miłośników Wiśnicza oraz uczniowie Szkoły Podstawowej im. Stanisława Lubomirskiego. Łącznie kwesty w Bochni i Nowym Wiśniczu przyniosły więc już niemal 21 tys. zł, nie licząc oczekiwanych jeszcze przelewów na rzecz bocheńskiej zbiórki.
Brzesko. Trwa oczekiwanie na wynik tegorocznej zbiórki
Kwesta odbyła się także na cmentarzach parafialnym i komunalnym w Brzesku. Organizował ją Społeczny Komitet Odnowy i Troski o Cmentarz Parafialny.
Do puszek zbierali m.in. wolontariusze, młodzież, harcerze, seniorzy i mieszkańcy miasta. Brzeska kwesta ma już 30-letnią historię – prowadzona jest od 1996 roku, a pieniądze przeznaczane są na ratowanie nagrobków związanych z historią miasta.
Na razie organizatorzy nie opublikowali jeszcze oficjalnego wyniku tegorocznej zbiórki. Dla porównania w 2024 roku zebrano ponad 11 tys. zł, natomiast w 2025 roku było to 12 812,20 zł.
Dąbrowa Tarnowska. XXIX kwesta Związku Dąbrowiaków
Po raz 29. kwestował również Związek Dąbrowiaków. Zbiórka prowadzona była przy wejściu na cmentarz parafialny w Dąbrowie Tarnowskiej, a jej celem pozostaje odnawianie zabytkowych pomników na grobach osób zasłużonych dla miasta, którymi nie opiekują się już bliscy.
Efekty wcześniejszych zbiórek widać już na nekropolii. W 2026 roku odnowiono pięć stanowisk grobowych związanych z rodzinami Bartmanów, Wędkiewiczów i Parylaków. Łączna wartość prac wyniosła około 7,2 tys. zł, a wykorzystano przy nich m.in. środki pozyskane podczas ubiegłorocznej kwesty.
Prezes Związku Dąbrowiaków Zdzisław Kogut podkreślał przed tegoroczną kwestą, że jej zadaniem jest nie tylko finansowanie prac przy pomnikach, ale także podtrzymywanie pamięci o mieszkańcach, którzy tworzyli historię miejscowości. Końcowa suma tegorocznej zbiórki nie została jeszcze oficjalnie ogłoszona.
Ryglice. Druga kwesta „Serce dla Cmentarza”
Znacznie krótszą historię ma inicjatywa „Serce dla Cmentarza” w Ryglicach. Tegoroczna kwesta była dopiero drugą edycją akcji.
Najpierw, 31 października, mieszkańcy wspólnie porządkowali zaniedbane i zabytkowe nagrobki. Następnego dnia wolontariusze stanęli z puszkami przy głównych wejściach na Cmentarz Komunalny w Ryglicach.
W inicjatywę angażowana jest także młodzież. Uczniowie miejscowej szkoły uczestniczyli w lekcji historii dotyczącej osób pochowanych na ryglickiej nekropolii. Organizatorom zależy bowiem, aby akcja była czymś więcej niż jednorazowym zbieraniem pieniędzy i pomagała również przywracać pamięć o dawnych mieszkańcach Ryglic.
Także tutaj na publikację dokładnego wyniku tegorocznej zbiórki trzeba jeszcze poczekać.
Wojnicz również kwestował na zabytkowe nagrobki
Tradycyjna zbiórka prowadzona była również w Wojniczu przez Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Wojnickiej. To jedna z najstarszych tego typu inicjatyw w regionie – jej początki sięgają 1993 roku.
Pieniądze z wojnickich kwest przeznaczane są na odnawianie historycznych nagrobków miejscowej nekropolii. W poprzednich latach przy bramach cmentarza pojawiało się ponad stu kwestujących.
Tegorocznego ostatecznego wyniku organizatorzy również jeszcze nie podali. Punktem odniesienia jest ubiegły rok, kiedy zebrano ponad 22,6 tys. zł, a także waluty obce i dodatkowe wpłaty przekazane bezpośrednio na konto Towarzystwa.
Wyniki będą jeszcze rosły
Tegoroczne kwesty pokazują, że w wielu miejscowościach regionu tradycja społecznego ratowania starych nekropolii pozostaje żywa. Do puszek trafiają zarówno drobne monety, jak i większe datki, a w części zbiórek również wpłaty internetowe i przelewy bankowe.
Na pełny bilans trzeba będzie jednak jeszcze poczekać. W Tarnowie zbiórka trwała również 2 listopada, w Bochni do wyniku mają zostać doliczone przelewy, natomiast Brzesko, Wojnicz, Dąbrowa Tarnowska i Ryglice nie podały jeszcze ostatecznych sum. Już teraz wiadomo jednak, że pieniądze pozwolą w kolejnych miesiącach ratować następne nagrobki i grobowce, będące częścią historii Tarnowa i miejscowości całego regionu.
(Smol)
