Nowa książka wydawnictwa Insignis demaskuje legendę o filantropie, który rządzi światem z tylnego siedzenia.
Czy Bill Gates jest filantropem, który pragnie dobra ludzkości, czy raczej technokratą sprawującym władzę poza demokratyczną kontrolą? To pytanie stawia Tim Schwab, amerykański dziennikarz śledczy, w swojej głośnej książce „Problem z Billem Gatesem. Rozliczenie z mitem dobrego miliardera”, która właśnie ukazała się nakładem wydawnictwa Insignis.
To jedna z najbardziej kontrowersyjnych i wyczekiwanych publikacji ostatnich lat. Schwab, znany z odważnych śledztw publikowanych m.in. w The Nation, Columbia Journalism Review i The British Medical Journal, bierze pod lupę działalność jednego z najbogatszych ludzi świata. W efekcie powstała książka, która – jak twierdzą krytycy – może na zawsze zmienić sposób, w jaki myślimy o tzw. filantropii miliarderów.
Od genialnego informatyka do globalnego decydenta
Bill Gates od dekad jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci na świecie. Twórca Microsoftu, ikona technologicznej rewolucji, a od dwóch dekad – symbol dobroczynności i zaangażowania społecznego. Fundacja Gatesów, zarządzana wspólnie z byłą żoną Melindą, od lat inwestuje miliardy dolarów w zdrowie publiczne, edukację, walkę z ubóstwem czy pandemie.
Jednak Tim Schwab przekonuje, że za tym wizerunkiem kryje się coś znacznie bardziej złożonego – a momentami niepokojącego. Według autora, działalność Gatesa to nie tylko filantropia, lecz również przemyślany mechanizm wpływu, który pozwolił mu przejąć kontrolę nad kluczowymi obszarami funkcjonowania współczesnego świata: nauką, polityką, mediami i zdrowiem publicznym.
„Gates pozostał dokładnie tym samym człowiekiem, którym był w czasach Microsoftu: monopolistą przekonanym o własnej nieomylności i zdeterminowanym, by narzucać innym swoje rozwiązania” – pisze Schwab.
Władza bez mandatu
Autor pokazuje, jak dzięki niewyobrażalnym środkom finansowym Gates zdobył pozycję, która pozwala mu wpływać na decyzje rządów i międzynarodowych organizacji. W książce znajdziemy przykłady jego ingerencji w system edukacji w USA, reformy służby zdrowia w Indiach, czy programy rolnicze w Afryce. W każdym z tych przypadków – twierdzi Schwab – skutki działań Fundacji Gatesów bywały odwrotne od zamierzonych, a sam Gates funkcjonował raczej jako prywatny decydent niż partner instytucji publicznych.
„To władza, która nie wynika z mandatu demokratycznego, lecz z nieprzeliczonych miliardów” – pisze autor, dodając, że model filantropii reprezentowany przez Gatesa może stanowić zagrożenie dla idei równości i przejrzystości życia publicznego.
Świat kupiony za miliardy
W książce „Problem z Billem Gatesem” pojawia się wiele niepokojących tez. Schwab pokazuje, jak Fundacja Gatesów finansuje uczelnie, ośrodki badawcze, a nawet media, które później chętnie cytują i promują działalność jej założyciela. W ten sposób, zdaniem autora, powstał samonapędzający się system wizerunkowy – w którym filantropia służy utrwalaniu władzy i wpływów.
Książka nie jest jednak jedynie atakiem na Gatesa. Schwab prowadzi rzeczową, drobiazgowo udokumentowaną analizę, która – jak zauważa The Telegraph – stanowi „doskonale udokumentowane dziennikarstwo śledcze, odkrywające nieznane mechanizmy wpływów na nasz globalny świat”. Nature określa ją jako „znakomite demaskatorskie dzieło”, a New Statesman dodaje, że powstała „z frustracji i gniewu wobec tajemniczości świata filantropii”.
Książka, która prowokuje do refleksji
Publikacja Schwaba to nie tylko biografia czy śledztwo, lecz przede wszystkim analiza współczesnego modelu władzy – władzy pieniądza, która działa poza jakąkolwiek kontrolą. Autor stawia pytanie, czy miliarderzy, którzy deklarują walkę o lepszy świat, nie stają się w istocie jego nowymi władcami.
„Problem z Billem Gatesem. Rozliczenie z mitem dobrego miliardera” to książka, która z pewnością wywoła dyskusję. Nie tylko o samym Gatesie, ale też o roli wielkich fortun w kształtowaniu polityki, nauki i przyszłości świata.
Dla jednych będzie to bezlitosne śledztwo w duchu klasycznego dziennikarstwa, dla innych – manifest sprzeciwu wobec narastającej dominacji korporacyjnych elit. Jedno jest pewne: po tej lekturze trudno patrzeć na Billa Gatesa w taki sam sposób jak dotąd.
(Smol)
Tim Schwab – dziennikarz śledczy z Waszyngtonu. Publikował m.in. w The Nation, Columbia Journalism Review i The British Medical Journal. Laureat prestiżowych nagród Izzy Award i Deadline Club Award za śledztwa dotyczące Fundacji Gatesów.
Wydawnictwo: Insignis
Tytuł: Problem z Billem Gatesem. Rozliczenie z mitem dobrego miliardera
