Był jednym z pierwszych duchownych, którzy zrozumieli potęgę nowoczesnych mediów. Fulton J. Sheen przemawiał przez radio i telewizję do milionów Amerykanów, zdobył nagrodę Emmy i stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci amerykańskiego katolicyzmu XX wieku. Jego niezwykłą historię przedstawia wydana przez Białego Kruka książka „Mikrofon Pana Boga. Biografia bł. Fultona Sheena”.
Trudno znaleźć lepszy moment na ukazanie się tej książki. We wrześniu 2026 roku wydawnictwo Biały Kruk opublikowało obszerną, liczącą ponad 500 stron biografię Fultona J. Sheena. 24 września, zaledwie kilka dni po premierze książki, słynny amerykański arcybiskup i kaznodzieja został beatyfikowany w St. Louis.
Autorami „Mikrofonu Pana Boga” są ks. Robert Skrzypczak oraz Cheryl C.D. Hughes. Dzięki temu postać Sheena przedstawiona została z dwóch perspektyw – amerykańskiej i polskiej. To istotne również dlatego, że w życiu amerykańskiego duchownego nie brakowało związków z Polską, a jednym z ważnych elementów jego nauczania był sprzeciw wobec komunizmu.
Kaznodzieja, którego znała Ameryka
Fulton John Sheen urodził się w 1895 roku w amerykańskim stanie Illinois. Święcenia kapłańskie przyjął w 1919 roku, później studiował m.in. na Katolickim Uniwersytecie Ameryki oraz na uniwersytecie w Leuven w Belgii. Z czasem został wykładowcą, pisarzem i niezwykle popularnym kaznodzieją.
Jego fenomen polegał jednak na czymś więcej niż na umiejętności przemawiania z ambony. Sheen bardzo wcześnie dostrzegł możliwości, jakie dla Kościoła stwarzały nowe środki masowego przekazu. W czasach, kiedy radio, a później telewizja zmieniały sposób życia całych społeczeństw, amerykański duchowny postanowił wykorzystać je do głoszenia Ewangelii.
Najpierw zdobył ogromną popularność dzięki radiowemu programowi „The Catholic Hour”. Prawdziwy przełom przyniosła jednak telewizja. Od 1952 roku prowadził program „Life Is Worth Living”, który oglądały miliony Amerykanów. Duchowny stojący przed kamerą i mówiący o wierze, moralności, rodzinie, polityce czy kondycji współczesnego człowieka stał się telewizyjną gwiazdą.
W 1953 roku Sheen otrzymał nagrodę Emmy dla wybitnej osobowości telewizyjnej. Było to wydarzenie niezwykłe – katolicki biskup znalazł się w samym centrum amerykańskiej kultury masowej i skutecznie konkurował o uwagę widzów z największymi osobowościami ówczesnej telewizji.
Ewangelia w świecie mass mediów
To właśnie ten niezwykły mariaż tradycyjnego katolickiego nauczania z najnowocześniejszymi wówczas mediami jest jednym z głównych tematów książki. Sheen nie traktował radia i telewizji jako zagrożenia. Widział w nich narzędzia, dzięki którym można dotrzeć do ludzi, którzy być może nigdy nie pojawiliby się na jego kazaniu w kościele.
Jednocześnie – jak podkreślają autorzy biografii – popularność nie oznaczała w jego przypadku rezygnacji z trudnych tematów. Sheen mówił o grzechu, odpowiedzialności, małżeństwie, krzyżu, świętości, komunizmie i sporach ideowych swoich czasów. Posługiwał się przy tym językiem zrozumiałym dla przeciętnego odbiorcy, wykorzystując humor, anegdoty i umiejętność budowania napięcia.
Pod tym względem jego historia może zainteresować także czytelnika niezwiązanego bezpośrednio z tematyką religijną. To również opowieść o narodzinach nowoczesnej komunikacji społecznej i o człowieku, który na długo przed internetem oraz mediami społecznościowymi zrozumiał, że sposób przekazania informacji może być niemal równie ważny jak sama treść.
Sheen i komunizm
W biografii sporo miejsca zajmuje stosunek Fultona Sheena do komunizmu. Amerykański duchowny należał do jego zdecydowanych krytyków i uważał marksistowski ateizm za jedno z największych zagrożeń dla człowieka i społeczeństwa. Z tego powodu z zainteresowaniem obserwował sytuację państw Europy Środkowo-Wschodniej znajdujących się po II wojnie światowej pod dominacją Związku Radzieckiego.
W tym kontekście pojawia się również Polska. Autorzy opisują zainteresowanie Sheena postawą Polaków przeciwstawiających się narzuconemu systemowi oraz jego duchową bliskość z późniejszym papieżem Janem Pawłem II. Ten wątek sprawia, że biografia amerykańskiego kaznodziei otrzymuje również perspektywę szczególnie interesującą dla polskiego czytelnika.
Sheen potrafił przy tym łączyć rozważania religijne z komentowaniem przemian społecznych i politycznych. Nie był jedynie telewizyjnym prezenterem w sutannie. Był wykształconym teologiem i intelektualistą, który próbował odpowiadać na pytanie o miejsce chrześcijaństwa w gwałtownie zmieniającym się świecie XX wieku.
Biskup, autor i człowiek mediów
Kariera medialna była tylko częścią jego działalności. W 1951 roku Sheen został biskupem pomocniczym Nowego Jorku, a w 1966 roku papież Paweł VI mianował go biskupem Rochester. Trzy lata później zrezygnował z kierowania diecezją, jednak nadal prowadził działalność duszpasterską i publiczną.
Pozostawił po sobie również liczne książki, kazania i nagrania. Jego działalność wywarła wpływ na wiele osób ze świata kultury, mediów i życia publicznego. Biografia opisuje także spotkania Sheena z ludźmi należącymi do zupełnie innych środowisk niż Kościół oraz historie osób, dla których kontakt z nim stał się początkiem duchowej przemiany.
Fulton Sheen zmarł 9 grudnia 1979 roku. Jego postać nie została jednak zapomniana. Nagrania telewizyjne i radiowe zaczęły żyć drugim życiem, a rozwój internetu sprawił, że wystąpienia człowieka będącego gwiazdą telewizji kilkadziesiąt lat wcześniej mogły trafić do następnych pokoleń odbiorców.
Długa droga do beatyfikacji
Proces prowadzący do beatyfikacji Sheena trwał wiele lat. W 2012 roku papież Benedykt XVI zatwierdził dekret o heroiczności jego cnót, nadając mu tytuł Czcigodnego Sługi Bożego. W 2019 roku papież Franciszek zatwierdził cud przypisywany jego wstawiennictwu.
Beatifikacja miała początkowo odbyć się jeszcze w grudniu 2019 roku, jednak została odłożona. Dopiero w marcu 2026 roku ogłoszono nową datę uroczystości. Ostatecznie 24 września 2026 roku w The Dome at America’s Center w St. Louis kardynał Luis Antonio Tagle, reprezentujący papieża Leona XIV, odczytał list apostolski ogłaszający Fultona J. Sheena błogosławionym.
Tym samym premiera książki Białego Kruka zbiegła się z wydarzeniem, które zamknęło ważny etap trwającego od lat procesu. „Mikrofon Pana Boga” nie jest więc wyłącznie biografią historycznej postaci. Ukazuje się w chwili ponownego wzrostu zainteresowania Sheenem i jego dziedzictwem.
Ponad sto fotografii
„Mikrofon Pana Boga” jest obszernym wydawnictwem liczącym 528 stron. Książkę wydano w twardej oprawie, w formacie 16,5 na 23,5 cm. Charakterystyczna dla publikacji Białego Kruka jest także rozbudowana warstwa ilustracyjna.
W tomie znalazło się ponad sto fotografii, w tym archiwalne materiały związane bezpośrednio z Sheenem. Zdjęcia przedstawiają również osoby, miejsca i wydarzenia tworzące historyczne tło jego działalności. Dzięki temu książka jest nie tylko biografią, ale także bogato ilustrowanym dokumentem epoki, w której radio i telewizja zaczęły odgrywać ogromną rolę w kształtowaniu opinii publicznej.
„Mikrofon Pana Boga” – biografia człowieka, który wyprzedził swoją epokę
Z dzisiejszej perspektywy historia Fultona Sheena nabiera dodatkowego znaczenia. Współczesne dyskusje o obecności Kościoła w internecie, mediach społecznościowych, podcastach czy serwisach wideo mają swój odpowiednik w pytaniach, z którymi Sheen mierzył się kilkadziesiąt lat temu. Zmieniła się technologia, ale problem pozostał podobny: jak mówić o sprawach wiary w świecie zdominowanym przez szybko rozwijające się media.
Sheen odpowiedział na to pytanie w charakterystyczny dla siebie sposób – wszedł do świata mediów i nauczył się posługiwać jego językiem. Nie porzucił przy tym roli duchownego i teologa. Właśnie połączenie obu tych światów sprawiło, że jego nazwisko stało się rozpoznawalne daleko poza środowiskiem katolickim.
„Mikrofon Pana Boga. Biografia bł. Fultona Sheena” ks. Roberta Skrzypczaka i Cheryl C.D. Hughes jest więc opowieścią jednocześnie o duchownym, intelektualiście, człowieku mediów i jednej z najbardziej charakterystycznych postaci amerykańskiego katolicyzmu XX wieku. To także historia pokazująca, że wykorzystywanie najnowszych środków komunikacji do opowiadania o sprawach znacznie starszych od nich samych nie zaczęło się wraz z internetem.
(Smol)
„Mikrofon Pana Boga. Biografia bł. Fultona Sheena”
Autorzy: ks. Robert Skrzypczak, Cheryl C.D. Hughes
Wydawnictwo: Biały Kruk
Rok wydania: 2026
Liczba stron: 528
Oprawa: twarda
Format: 16,5 × 23,5 cm
ISBN: 978-83-7553-470-2
