Cud w Dolinie Poskoków

To pełna humoru, czasami absurdalnego, powieść autorstwa chorwackiego pisarza i komika Ante Tomicia. Książka ukazała się w maju 2024 roku nakładem wydawnictwa Noir sur Blanc. Opowiada o być może (zbyt) powolnym, ale ostatecznym i nieodwracalnym rozpadzie patriarchalnego świata, nad którym nie ma powodu wylewać łez.
Wysoko w górach leży Dolina Poskoków, rodu, który nosi nazwisko nie przez przypadek utworzone od nazwy wyjątkowo jadowitego gatunku żmij. W niewielkiej wiosce przetrwało już tylko pięciu mężczyzn – Jozo Poskok i jego czterej synowie. Od śmierci Zory, żony Joza i matki chłopców, nie najlepiej im się wiedzie: jedzą mamałygę przyrządzaną na nieskończenie wiele sposobów, chodzą w bieliźnie zafarbowanej na różowo i nieskutecznie zmagają się z rosnącą stertą brudnych naczyń. Jednak mimo wszystko próbują nie tracić animuszu, są panami swojej ziemi i sami ustanawiają na niej prawo, i biada temu, kto spróbuje się im przeciwstawić.
Na bolączki dnia codziennego zaprzyjaźniony ksiądz doradza im, żeby któryś z nich się ożenił. Realizacja tego niezwykle trudnego zdania, którego podjął się Kreszimir, najstarszy z braci, wywoła prawdziwą lawinę nieoczekiwanych zdarzeń. Czy znajdzie wybrankę swojego serca i po raz kolejny potwierdzi się życiowa prawda zawarta w przysłowiu „gdzie diabeł nie może, tam babę pośle”?
Autor, Ante Tomic, w swojej powieści bawi się absurdalnymi sytuacjami i humorem, tworząc barwny obraz życia w Dolinie Poskoków. Przygody rodziny Poskoków, ich nietypowe zwyczaje i codzienne zmagania stanowią źródło humoru i zabawy dla czytelników.
Jego pierwszy zbiór opowiadań, “Zaboravio sam gdje sam parkirao” (Zapomniałem, gdzie zaparkowałem), ukazał się w 1997 roku. Debiutancka powieść “Što je muškarac bez brkova” (Kim jest mężczyzna bez wąsów) została opublikowana w 2000 roku. Dwa lata później jej adaptacja wystawiana w Chorwackim Teatrze Narodowym w Zagrzebiu została uznana za najlepszą sztukę roku.
Winda Schindlera
Darko Cvijetić w swojej powieści ukazuje dramat, który rozegrał się w Bośni i Hercegowinie w sposób nietypowy, bliski poezji. Wojna na Bałkanach zatopiła świat, jaki do tej pory znaliśmy, a autor symbolicznie przedstawia to na przykładzie losów mieszkańców dwóch sąsiadujących ze sobą wieżowców w mieście Prijedor.To miasto, które Cvijetić nazywa “dziurą w świecie znaną ze zbrodniarzy wojennych, obozów i malarzy”.
Powieść cofa się do lat 70. XX wieku, aby pokazać życie robotników, ich wspólne radości i smutki. To ma na celu jeszcze bardziej podkreślić tragedię sąsiadów, którzy podczas wojny stanęli po dwóch stronach konfliktu. Nagle ci, którzy byli przyjaciółmi, rodziną czy znajomymi, stali się wrogami. Strzelali do siebie, zamykali się w obozach jenieckich, a później uczestniczyli w wymianach ciał poległych, rozpoznając się na zdjęciach z dzieciństwa.
Cvijetić nie tylko reprezentuje sumienie czasu i miejsca, ale także nie boi się ukazać ceny odkupienia zarówno za ofiary, jak i zbrodniarzy. To poruszające spojrzenie na ludzką naturę w czasach konfliktu i tragedii.
Darko Cvijetić to niezwykle wszechstronny artysta. Jego twórczość obejmuje poezję, prozę, reżyserię, aktorstwo i dramaturgię. Urodził się w 1968 roku w Prijedorze, a obecnie pracuje jako reżyser i dramaturg w Teatrze Prijedor w Republice Serbskiej. Jest członkiem PEN Clubu Bośni i Hercegowiny oraz Stowarzyszenia Pisarzy Bośni i Hercegowiny. Jego literackie dokonania są niezwykle imponujące.
W swojej poezji Cvijetić zgrabnie łączy poetycki styl z brutalną rzeczywistością wojny na Bałkanach. Jego powieść “Gęsia skóra” oraz tomik poezji “Śnieg robił wszystko, żeby nie spaść” zostały zakwalifikowane do finału nagrody Europejski Poeta Wolności w latach 2020 i 2024. To wyjątkowe osiągnięcie, które świadczy o sile jego słów i oddziaływaniu na czytelników.
Jego wiersze tłumaczono na wiele języków, w tym francuski, angielski, niemiecki, słoweński, hebrajski, albański, węgierski, polski, macedoński i jidysz. To dowód na to, że jego przesłanie dociera do różnych kultur i społeczności.
Oprócz poezji, Cvijetić pisze także opowiadania, powieści oraz felietony do sarajewskiego portalu “Žurnal”. Jego twórczość jest pełna głębi, refleksji i emocji, a jego wkład w literaturę postjugosłowiańską jest nieoceniony.